Fluxus 2025 – Ja, dann ist das so! Eine Ausstellung zwischen Chicago und Hannover – ein Zustand im Fluss.
Fluxus ist mehr als ein Kunstbegriff – es ist eine Haltung, ein Impuls, ein Widerspruch gegen das Etablierte. Seit den frühen 1960er-Jahren steht Fluxus für die Auflösung von Grenzen: zwischen Kunstformen, zwischen Künstler:innen und Publikum, zwischen Kunst und Leben selbst. Der Begriff, geprägt von George Maciunas, bedeutet „fließen“ – und genau dieses Prinzip zieht sich durch die Geschichte und Gegenwart der Bewegung.
Nach der eindrucksvollen Präsentation in Chicago im August 2025, bei der die Chicago Danztheatre Ensemble zur Bühne für Installationen, Performances und interaktive Momente wurde, setzt sich die Reise von Fluxus nun in Hannover fort. Am 6. und 7. September 2025 öffnet die Kunst & Musik Etage Hannover ihre Türen für die Ausstellung „Fluxus 2025 – Ja, dann ist das so!“, Initiiert von Lars Schumacher die im Rahmen des renommierten ZINNOBER Kunstfestivals gezeigt wird.
Was in Chicago als „An Installation, A happening, A question mark“ begann, wird in Hannover zu einem neuen Zustand: Nicht Ausstellung. Nicht Museum. Nicht Kunst. Sondern ein Raum für Bewegung, für Vibration, für das Unfertige. Über 180 Positionen von Kunstschaffenden aus aller Welt sind Teil dieser Installation – Werke, die sich dem Kommerziellen entziehen, die das Flüchtige feiern und das Publikum zum Mitgestalter machen.
Die Ausstellung versteht sich als Fortsetzung und Transformation der ursprünglichen Fluxus-Idee. Inspiriert von historischen Persönlichkeiten wie Yoko Ono, Nam June Paik, Joseph Beuys und Ben Patterson, greifen die beteiligten Künstler:innen auf Prinzipien wie Interdisziplinarität, Humor, Prozesshaftigkeit und soziale Skulptur zurück. Dabei entsteht kein abgeschlossenes Werk, sondern ein offener Raum für Begegnung und Reibung.
Die Verbindung zwischen Deutschland und den USA spielt dabei eine zentrale Rolle. Schon Maciunas organisierte in den 1960er-Jahren Fluxfeste in Wiesbaden, Wuppertal und anderen Städten Europas – mit Künstler:innen wie Alison Knowles, Dick Higgins und Wolf Vostell. Heute, über 60 Jahre später, lebt diese transatlantische Idee weiter: Die Ausstellung in Hannover ist Teil eines internationalen Dialogs, der Künstler:innen einlädt, sich mit Fluxus auseinanderzusetzen und neue Arbeiten einzureichen. Die erste Präsentation fand am 1. August in Chicago statt, weitere Stationen folgen.
„Ja, dann ist das so!“ – dieser Titel ist keine Kapitulation, sondern ein offenes Statement. Er lädt dazu ein, das Unvorhersehbare zu akzeptieren, das Unfertige zu feiern und das Momenthafte zu würdigen. Die Ausstellung in Hannover ist ein Ort, an dem nichts perfekt sein muss – und gerade darin liegt ihre Kraft.
Besucher:innen sind eingeladen, am Samstag, den 6. September, und Sonntag, den 7. September 2025, jeweils von 12:00 bis 19:00 Uhr in der Kunst & Musik Etage Hannover (Vahrenwalder Straße 213) Teil dieses Flusses zu werden. Die Stadtbahn Linie 1 bringt sie direkt zur Haltestelle Windausstraße – und von dort in eine Welt, die sich nicht erklären lässt, sondern erlebt werden will.
FLUXUS 2025 „Ja, dann ist das so!“ Eine Ausstellung. Ein Impuls. Ein Widerspruch. - Nicht Ausstellung. Nicht Museum. Nicht Kunst. Ein Zustand. Ein Fluss. Ein Moment. - Kunst & Musik Etage Hannover Vahrenwalder Straße 213, Hannover Stadtbahn Linie 1 Richtung Langenhagen Haltestelle: Windausstraße 📅 Samstag, 6. September & Sonntag, 7. September 2025 🕛 12:00 – 19:00 Uhr. Kuratiert von Lars Schumacher Im Rahmen des ZINNOBER Kunstfestivals Hannover
VISUAL ARTIST OF FLUXUS 2025: Aaron Becker | Ai Weiwei | Alberto Lamas | Alexander Limarev | Alexandru Jakabhazi | Alfonso Aguado Ortuño | Alp Aria | Andre Pace | Andrew Maximilian Niss | Angela Caporaso | Anna Flávia Schmitt Wyse Baranski | Annette Behlau | Antonio Amato | Asma Ounine | Fabrizio Bandini | Beata Joanna Przedpełska | Beate Axmann | Beate Senf-Hentsch | Binod Dawadi | Ildikó Biró | Bishal Manandhar | Bonnie Katz | Bruno Chiarlone | Carl Baker | Carmela Sarcina | Catherine Mehrl Bennett | Celeste Illazki | Christiane Carrè | Christophe Massé | Cinzia Farina | Claudia Catanzaro | Cris Piloto | Dadanautik | Dale Pesmen | Dame Mailarta | Daniel de Culla | Daniela Castro | Daniele Virgilio | David Dellafiora | Derya Avcı | Devin Cohen | Diana Magallón | Domenico Severino | Ed Hanssen | Edyta Dzierż | Enzo Correnti | Eren Görgülü | Fabrizio Pavolucci | Franz Betz | Friedrich Schumacher | Gabriele Klimek | Generoso Vella | Gianluigi Balsebre | Giovanni und Renata Stradada | Gloria Fu Keh | Guido Capuano | _guroga | Harro Schmidt | Heike Sackmann | Heiner Schlote | Henry Grahn Hermunen | Horst Tress | Hugo Pontes | Hwan Heo | Ilia Tufano | Ina Bremer | Ina Ripari | Joey Patrickt | Johann Leschinkohl | Johannes Klauke | John Held Jr. | John M. Bennett | José Nogueira | Julie Matevish | Jürgen Völkert-Marten | Katerina Mandarik | Katharina McKee | Kathryn E. Hempel | Keiichi Nakamura | Kevin Gillen | Kimberly Oliva | Klaus Pinter | La Toàn Vinh | Lara Favaro | Lars Schumacher | Leona K. | Lorenzo "Lome" Menguzzato | Lori Kaplan | Luc Fierens | Luis María Labrador | Luisela Pelizza | Lutz Anders | Maks Dannecker | Manuel Ruiz Ruiz | Manuel Sainz Serrano | Manuel Xio Blanco | Marcelo Eduardo Merino Falcón | Marcia Rosenberger | Marco Furia | María Castillo | Maria Do Carmo Both | Maria E. Quiroga | Maria Teresa Cazzaro | María Victoria Boné Ramírez | Marianna Buchwald | Mariano Lo Gerfo | Marilena Marson | Marina Salmaso | Marzia Braglia | Massimo Conti | Mattia Montemezzani & Verdiana Calia | Mehrangiz Talaiezadeh | Mehrangiz Yasemi | Melanie Bäreis | Meral Agar | Michael Georg Bregel | Michelangelo Mayo | Miguel Jiménez | El Taller de Zenon | Mikel Untzilla | Mirta Caccaro | Movie Aria | Nani Corina | Natacha Guiller | Nieves Salvador Bayarri | Nil Perez Peirano | NonLocal Variable | Nula Horo | Ondřej Vavrečka | Oronzo Liuzzi | Ovidiu Petca | Paul Lorenz | Paul Poclage | Peer Smits | Peter Abaijkovics | Philipp John | Piroska Horváth | Priscilla Ramos | R.F. Côté | Rafael González | Rainer Wieczorek | Rebeca Martell | Renata Danicek | Rikard Larsson-Eng | Rita Rozynek | Rittiner & Gomez | Roberto Scala | Rosalle Gancie | Rosana Schmitt | Rosemarie Drews | Ruggero Maggi | Ruud Janssen | Ryosuke Cohen | Sabela Baña | Sabine Remy | Serdar Dartar | Sergiu Mihai Zegrean | Serse Luigetti | Silvano Pertone | Silvia Dubois | Simon Warren | Sinem Ünal Gerdan | Snappy | Spike Spence | Spunk Seipel | Stefan Brandstifter | Stella Maris Velasco | Stephan J. Mitterwieser | Stephen Tomasko | Suely Castro Mello | Susan Ferris Rights | Susan Gold | Susanne Mitterwieser | Susanne Schumacher | Teresa Lucia Forstreuter | Tohei Mano | Ümran Özbalcı Aria | Uwe Höfig | Valentina Ștefănescu | Verdiana Calia | Veronique Pozzi Paine | Virginie Loreau | Vladimir Ambrus | Vlado Goreski | William Lee | Wim Scheere | Wolfgang Günther | Wolfgang Rostek | Sergiu Zegrean
FLUXUS 2025 „Ja, dann ist das so!“ Eine Ausstellung. Ein Impuls. Ein Widerspruch. - Nicht Ausstellung. Nicht Museum. Nicht Kunst. Ein Zustand. Ein Fluss. Ein Moment. - Kunst & Musik Etage Hannover Vahrenwalder Straße 213, Hannover Stadtbahn Linie 1 Richtung Langenhagen Haltestelle: Windausstraße 📅 Samstag, 6. September & Sonntag, 7. September 2025 🕛 12:00 – 19:00 Uhr. Kuratiert von Lars Schumacher Im Rahmen des ZINNOBER Kunstfestivals Hannover
VISUAL ARTIST OF FLUXUS 2025: Aaron Becker | Ai Weiwei | Alberto Lamas | Alexander Limarev | Alexandru Jakabhazi | Alfonso Aguado Ortuño | Alp Aria | Andre Pace | Andrew Maximilian Niss | Angela Caporaso | Anna Flávia Schmitt Wyse Baranski | Annette Behlau | Antonio Amato | Asma Ounine | Fabrizio Bandini | Beata Joanna Przedpełska | Beate Axmann | Beate Senf-Hentsch | Binod Dawadi | Ildikó Biró | Bishal Manandhar | Bonnie Katz | Bruno Chiarlone | Carl Baker | Carmela Sarcina | Catherine Mehrl Bennett | Celeste Illazki | Christiane Carrè | Christophe Massé | Cinzia Farina | Claudia Catanzaro | Cris Piloto | Dadanautik | Dale Pesmen | Dame Mailarta | Daniel de Culla | Daniela Castro | Daniele Virgilio | David Dellafiora | Derya Avcı | Devin Cohen | Diana Magallón | Domenico Severino | Ed Hanssen | Edyta Dzierż | Enzo Correnti | Eren Görgülü | Fabrizio Pavolucci | Franz Betz | Friedrich Schumacher | Gabriele Klimek | Generoso Vella | Gianluigi Balsebre | Giovanni und Renata Stradada | Gloria Fu Keh | Guido Capuano | _guroga | Harro Schmidt | Heike Sackmann | Heiner Schlote | Henry Grahn Hermunen | Horst Tress | Hugo Pontes | Hwan Heo | Ilia Tufano | Ina Bremer | Ina Ripari | Joey Patrickt | Johann Leschinkohl | Johannes Klauke | John Held Jr. | John M. Bennett | José Nogueira | Julie Matevish | Jürgen Völkert-Marten | Katerina Mandarik | Katharina McKee | Kathryn E. Hempel | Keiichi Nakamura | Kevin Gillen | Kimberly Oliva | Klaus Pinter | La Toàn Vinh | Lara Favaro | Lars Schumacher | Leona K. | Lorenzo "Lome" Menguzzato | Lori Kaplan | Luc Fierens | Luis María Labrador | Luisela Pelizza | Lutz Anders | Maks Dannecker | Manuel Ruiz Ruiz | Manuel Sainz Serrano | Manuel Xio Blanco | Marcelo Eduardo Merino Falcón | Marcia Rosenberger | Marco Furia | María Castillo | Maria Do Carmo Both | Maria E. Quiroga | Maria Teresa Cazzaro | María Victoria Boné Ramírez | Marianna Buchwald | Mariano Lo Gerfo | Marilena Marson | Marina Salmaso | Marzia Braglia | Massimo Conti | Mattia Montemezzani & Verdiana Calia | Mehrangiz Talaiezadeh | Mehrangiz Yasemi | Melanie Bäreis | Meral Agar | Michael Georg Bregel | Michelangelo Mayo | Miguel Jiménez | El Taller de Zenon | Mikel Untzilla | Mirta Caccaro | Movie Aria | Nani Corina | Natacha Guiller | Nieves Salvador Bayarri | Nil Perez Peirano | NonLocal Variable | Nula Horo | Ondřej Vavrečka | Oronzo Liuzzi | Ovidiu Petca | Paul Lorenz | Paul Poclage | Peer Smits | Peter Abaijkovics | Philipp John | Piroska Horváth | Priscilla Ramos | R.F. Côté | Rafael González | Rainer Wieczorek | Rebeca Martell | Renata Danicek | Rikard Larsson-Eng | Rita Rozynek | Rittiner & Gomez | Roberto Scala | Rosalle Gancie | Rosana Schmitt | Rosemarie Drews | Ruggero Maggi | Ruud Janssen | Ryosuke Cohen | Sabela Baña | Sabine Remy | Serdar Dartar | Sergiu Mihai Zegrean | Serse Luigetti | Silvano Pertone | Silvia Dubois | Simon Warren | Sinem Ünal Gerdan | Snappy | Spike Spence | Spunk Seipel | Stefan Brandstifter | Stella Maris Velasco | Stephan J. Mitterwieser | Stephen Tomasko | Suely Castro Mello | Susan Ferris Rights | Susan Gold | Susanne Mitterwieser | Susanne Schumacher | Teresa Lucia Forstreuter | Tohei Mano | Ümran Özbalcı Aria | Uwe Höfig | Valentina Ștefănescu | Verdiana Calia | Veronique Pozzi Paine | Virginie Loreau | Vladimir Ambrus | Vlado Goreski | William Lee | Wim Scheere | Wolfgang Günther | Wolfgang Rostek | Sergiu Zegrean
